Artista hauek erepublikar batzuen lekuan jartzen dira eta pertsona hauek jasan zuten historioak kontatzen dituzte. Historiak emozioz handikoak dira. Historia errealak kontatzen dituzte, eta justizia eskatzen dute. Noiz arte?
Historia hauekin, lortu nahi dena da jakinaraztea, zenbat eta zeintzuk izan ziren franquismoaren hilketak, zelako torturak, zelako ekintzak...dena!
Gaur egun ondino, edozein epaile, franquismoaren kausak argitu nahi duena, trava askorekin aurkitzen da. Estatu honetan, ondino badagoleka pertsona asko ez dutenak nahi gauza hauek jakitea. Baina, badaude jende asko borrokatzen duela inpunitate honen kontra. Artista hauek, pertsona asko moduan, ikusiarazi nahi dute inounitate hau eta horretarako bideo emozional hau atera dute, askoren kontra joanez.
Baina, artistak izan beha dira bakarrak inpunitate honen kontra borrokatu behar dutenak? Ez, bakarrik ez, baina garrantzitsua da hauek ere posizionatzea, telekomunikazioetan indar handia dutelako. Baina hauen atzean daude asoziazioak, familiak...ez dutenak inolako telekomunikaziorik beraien ekintzak kontatzen dituztenak, baina familia eta erakunde hauek gabe, inolako epailerik sartuko zuen inbestigatzera franquismoaren hilketak.Hor sartzen gara gu.
Gizarte hezitzaileok, modu askotan parte hartu dezakegu, asoziazioetan, ikas komunitateetan, egia kontatzen, benetako historia nolakoa zen kontatzen ez irabazkeak urteetan zehar kontatu digutena, sensibilizazio kanpainak egiten...eta modu askotan, baina, elkarlana izan behar da, bakoitzak bere kabuz lan egiten badu, ez dugu inora ailegatuko.
-Mi familia y mi bisnieto Paco León me siguen buscando, hasta cuando?
Hau da iragarkiak esan zutena notiziari buruz:Diarioinformación.com-enhttp://www.diarioinformacion.com/cultura/2010/06/14/artistas-impunidad-franquista/1018868.html esan zuten, iniziatiba honek Azucena Rodríguezena izan zela, madrilean presentatua izan zela eta Franquismoaren 113.000 biktimen familiak apoiatzeko egin zutela. Bideoan, pertsonai bakoitza historio erreal bat kontatzen du.
Beste leku batean, el economistan web orrialdean,http://ecodiario.eleconomista.es/espana/noticias/2228083/06/10/Artistas-unidos-contra-la-impunidad-del-franquismo.html agertzen dira jendearen komentario batzuk oso desiragarriak. Esaten dute sozialisten diktadura asko daudela, personaje hauei askoordaintzen ditugula inpuestoekin,"Bueno, Franco está muerto hace muchos años, en cambio comunismo, fundamentalismo y socialismo, siguen siendo dictaduras de latente actualidad. ¿No sería mejor, señores titiriteros, payasos y bufones del régimen que por una vez en su vida hagan algo y que no queden impunes los asesinatos y las tropelías de estos regímemes a los que apoyáis HDLGP?." Adibide gehiago web orrialdean zartuz aurkituko duzue.
Beste leku batzuetan, intereconmian, bideo artu zuten eta subtitulatu zuten artistei ridikulizatzeko asmoz.http://www.lavozlibre.com/noticias/ampliar/76456/intereconomia-reinventa-el-documental-de-bardem-y-almodovar .
Oraindik asko egin behar da, jendeari kontzientziatzeko, aurreko lekutan ikustean zelako komentarioak idazten duten jendea. Hori gure lana da, gizarte hezitzaileen lana eta gizarte osoaren lana.
| Celda 1, linea 1 | Celda 2, linea 1 |
| Celda 1, linea 2 | Celda 2, linea 2 |
2010/12/30
2010/12/28
kanpainak oroimen historikoaren alde!
Kanpaina hauek ondo atera dezaten, denon laguntza behar dugu. Dago generazio handi bat ez dakitela zer gertatu zen estatu honetan duela ez hain urte asko. Kontatu behar dira gauzak gertatu ziren moduan, ez irabazleak kontatu duten moduan. Zer egin ahal dugu? dignitatearen kolorea bueltatu behar da eta horretarako denok parte hartu behar dugu.
Ekitaldi hauek, asko emozionatu behar dituzte errepublikazaleei. Kanpainara Espainiako herrialde askotako jende asko joan zen.
Kanpainan parte hartzen duten batzuk: Pedro guerra, Ismael serrano, Gran wayomi, Luis, Llack, Rosa regas,Piedad arribas, Pilar barden, Victor Manuel, Bebe, Ana Belén, Luis Eduardo, Aute, José masa diaz, Pedro guerra...izan ziren. Hauetariko asko bere ideologia aldatuz joan da. Lehen sutsu borrokatzen zuten kaleetan, PCE-koak ziren...eta orain PSOE-koak. Baina beste batzuk, segitzen dute sutsu borrokatzen.
-Errepublikazaleak beraien istorio propioak kontatu zituzten, bere gutun propioak, heriotz zigorren aurrean idatzitako gutunak...hauek dira testimonio batzuk:
-Sigamos teniendo momeria, que la memoria es la joya más grande que tenemos!
“Oroimena izaten jarraitu dezagun, oroimena dela daukagun bitxi preziatuena!”
-Tantos años con la cremallera puesta. que ahroa no se sabe ni como sacar la voz.
“Hainbat urte daramagu kremailera jarrita, orain ez dakigula ahotza ateratzea”.
-La patria es mi tierra, es mi pueblo, la cuna donde viven mis hermanos, las tumbas de mis hermanos, donde estan esas tumbas?
“Patria,nire lurraldea da, nire herria da, nire anaiak bizi diren kunak dira, nire anaien tunbak dira, non daude tunba horiek?”
-Hay cosas que no se peuden olvidar en la vida, y una es estos momentos,decir gracias a todo la gente que no se ha olvidado de nosotros...
“Badaude gauzak ez direla bizitza osoan zehar ahazten, bat da momentu hau, eskerrik asko gutaz ahaztu ez diren pertsona guztiei”.
25.000pertsona publiko moduan, ondo dago ezta??? ba zegi behar dugu omenaldi hauekin, justizia lortu dezagun arte.
ABESLARIAK JUSTIZIAREKIN KONPROMETITUAK
-------------------------------------------------------------------------------
¡Egun batian denok, begirada altzuta lur bat izango dugu askatasuna da!
¡aquellos que calleron gritando libertad!
----------------------------------------------------------------------------------
Ez gara gutzi, juztia eskatzen dugunak, zenbat abeslari daude bere ahotsarekin eskatzen?
------------------------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------------------------------------------
luchadores y luchadoras de la libertad hijos e hijas de la república gracias por portar mi bandera tricolor, por enseñarnos que la única lucha que se pierde es la que se abandona, por mantener viva la memoria, la memoria de esa tercera república que esta por venir: ISMAL SERRANO
SI HAN DE CALLAR QUE CALLEN AQUELLOS, LOS QUE FIRMARON PACTOS DE SILENCIO
-----------------------------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------
MORIR EN PIE QUE MENOS NOS PODEMOS BRINDAR! GENTE QUE LUCHA POR OTRA CONVIVENCIA!
HAYA VA LA REPUBLICANA ONDEANDO LIBERTAD, LIBRE LIBRE LIBERTAD, LIBRE LIBRE LIBERTAD IGUALDAD Y SOLIDARIDAD!
Gizarte hezitzaileok ez gara bakarrak oroimen historikoaren alde borrokatzen dugunak!
Askotan entzuten dugu, oroimen historikoa ez duela ezertarako balio, entzuten dugu, Antzinera bueltatzea bakarrik mina egiten duela, edo ez dagoela beharra antzina nahastatzea...
Komunikabideetan ez digute kasu askorik egiten. Irratian, entzule gutxiengoko irrati independenteak bakarrik gai oni arreta bideratzen diote. Telebistan, zer esanik ez. Gobernu "sozialista" honi, badirudi bere iragana ahaztu zaiola.
Baina, telebista, irratia baino askoz indartsuagoa da. Interneta askea, autonomoa eta kritikoa da. Bertan blogak, orrialdeak eta abar sortu ahal dira, gai bati buruz iritzi propioa esanez, eta foruetan kritika askeak egoteko askatasuna eskaintzen du
Tuentia, facebook, tuiter...sare sozialetan gure gai interesgarriak azaldu ahal ditugu, gainera gure iritziak eman eta besteenak
Guerra zibila E.H
EIBARREKO BONBARDEAKETA
-EGAZKIN ITALIARREK ZUTAN UTZI ZUTEN EIBAR
-74 PERTSONA HIL ZIREN
-FRANKO ETA BERE LAGUNAK FASZISTAK ZIGORTU NAHI IZAN ZUTEN EIBAR
GERNIKAKO BONBARDEAKETA:
-4O ABIOI ALEMANDARRAK 50 TONELADA BONBA BOTATZEN DITUZTE GERNIKAKO HIRIAN
-PICASSO ISLADATZEN DU BELDURRA "GERNIKA" MARGOLANEAN.
Guerra zibilaren urteko urteetan errepresio urteak izan ziren:
-EGAZKIN ITALIARREK ZUTAN UTZI ZUTEN EIBAR
-74 PERTSONA HIL ZIREN
-FRANKO ETA BERE LAGUNAK FASZISTAK ZIGORTU NAHI IZAN ZUTEN EIBAR
GERNIKAKO BONBARDEAKETA:
-4O ABIOI ALEMANDARRAK 50 TONELADA BONBA BOTATZEN DITUZTE GERNIKAKO HIRIAN
-PICASSO ISLADATZEN DU BELDURRA "GERNIKA" MARGOLANEAN.
Guerra zibilaren urteko urteetan errepresio urteak izan ziren:
Guerraren bilakaera
Alemaniar tropak Francorekin borrokatu zuten errepublikar gobernuarekin amaitzeko, Herria erabaki zuen gobernuarekin. Baita ere munduko jende asko errepublikar erresistentzian afiliatu ziren faszismoari aurre egiteko. 1939an Franko irabazi zuen eta fascismoa ahultzeko posibilitateak desagertu ziren.
"si me quieres escribir ya sabes mi paradero, tercera brigada mista primera linea de fuego"
Fronte Popularra
1936.urtean, Urtarrilean, Fronte popularra eratu eta Otsailean hauteskundeak egin ziren.
Azaña gataskak amaitzean hasi zen talde antifasxista guztiekin itz egiten. 1935.urtean Azaña idei bat lideratu zuen; talde kualizio bat antifaista, fasxismoari aurre egiteko. Ideia mendearen zehar edatzen da eta legalki urtarrilaren 36an kualizio antifaxista eratzen dute: errepublikaren alde daudenak (Azaña), sozialistak, alderdi komunista, nazionalistak, anarkistak(ez zirenak sartu baina baia poiatu). Helburu amankomun batekin: otsailean haueskundeak irabazi. Eta irabazi zuten baina eskiundarrak oso emaitza onak lortu zituzten.
Bi helburu: -31ko kostituzioa aplikatzea
-erreformen jarraipena
Poliki-poliki, dena martzan jartzen zen bitartean, martxoan ejerzito sektore batek konplota prestatzen hasi zen, estatu kolpea prestatzen gobernua aldatzeko.
Altzamendua ( estatu kolpea) uztailaren 17an eman zuten Ipar afrikan eta uztailaren 18an penintsulan. Beraiek batera eman zuten baina Franko destakatu nahi zuen. Kolpea ez zen izan arrakastatsua izango zela baina ejerzitoko talde batzuk ez zioten apoiatu eta horrek eragin zuen guerra zibila. España banatuta zegoen.
Azaña gataskak amaitzean hasi zen talde antifasxista guztiekin itz egiten. 1935.urtean Azaña idei bat lideratu zuen; talde kualizio bat antifaista, fasxismoari aurre egiteko. Ideia mendearen zehar edatzen da eta legalki urtarrilaren 36an kualizio antifaxista eratzen dute: errepublikaren alde daudenak (Azaña), sozialistak, alderdi komunista, nazionalistak, anarkistak(ez zirenak sartu baina baia poiatu). Helburu amankomun batekin: otsailean haueskundeak irabazi. Eta irabazi zuten baina eskiundarrak oso emaitza onak lortu zituzten.
Bi helburu: -31ko kostituzioa aplikatzea
-erreformen jarraipena
Poliki-poliki, dena martzan jartzen zen bitartean, martxoan ejerzito sektore batek konplota prestatzen hasi zen, estatu kolpea prestatzen gobernua aldatzeko.
Altzamendua ( estatu kolpea) uztailaren 17an eman zuten Ipar afrikan eta uztailaren 18an penintsulan. Beraiek batera eman zuten baina Franko destakatu nahi zuen. Kolpea ez zen izan arrakastatsua izango zela baina ejerzitoko talde batzuk ez zioten apoiatu eta horrek eragin zuen guerra zibila. España banatuta zegoen.
2010/12/26
BIRGIZARTERATZEA
Errepublikan , aurrerapauzo demokratiko asko egin zituzten kartzeletan. Hobeto esanda kartzeletan sartzen zituzten baina ez zegoen heriotz zigorrik. Adibidez, errepublikaren kontra altzatu ziren militarrak ez zituzten bota. Bata estatuaren punta batera bidali zituzten, kontrolik gabe eta gainera eskumatarrak gobernuan jartzerakoan amnistia aplikatu eta kartzeltik atera zituzten.
Franko irabazi ondoren, ez zegoen, ez birgizarteratzerik ez ezer, eriotz zigorren urteak izan ziren, errepresio urteak, tortura urteak, kartzelak jendez josita zegoen bere ideologiagatik...
Beraz, birgizarteratzea kontzeptu berria da eta oso garrantzitsua gizarte hezitzaileontzat eta bertan gogor lan egin dezakegu diapositibetan jartzen duen moduan.
Franko irabazi ondoren, ez zegoen, ez birgizarteratzerik ez ezer, eriotz zigorren urteak izan ziren, errepresio urteak, tortura urteak, kartzelak jendez josita zegoen bere ideologiagatik...
Beraz, birgizarteratzea kontzeptu berria da eta oso garrantzitsua gizarte hezitzaileontzat eta bertan gogor lan egin dezakegu diapositibetan jartzen duen moduan.
2010/12/17
Errepublika urteak 1931-1936
Espainiako Bigarren Errepublika 1931tik 1939 arte iraun zuen erregimen politikoa izan zen, Errepublikan oinarritua. Espainiako Gerra Zibilak markatu zuen Espainiako Bigarren Errepublikaren amaiera eta Francisco Francoren diktaduraren hasiera.
* 1931ko apirilaren 14an aldarrikatu zuten, Alfontso XIII.a Espainiakoa boteretik egotziz. Aurreko egunean, apirilaren 13an, Eibarko udaletxean jaso zuten Espainiako Bigarren Errepublikako bandera izango zena, beste hiriei aurrea hartuz.
1931 - Espainako II. Errepublika jaio zen eta erregek ihes egin zuen Espainiatik. Azaroaren 26an, lege baten bidez, Parlamentuak goi saldukeriaren errudun jo zuen errege, eta erregetzako eskubideak kendu zizkien hari eta haren ondorengo guztie.
Espainiako bandera errepublikarra 1931eko apirilaren 13an Eibarko udaletxean lehenbiziko aldiz erabili zuten, Espainiako Bigarren Errepublika aldarrikatu zuten aurreko egunean. Hiru errenkadak osatzen dute, gorri bat, more bat eta horika-belar (edo hori) batek. Errenkada horiaren ezkerraldean Espainiako armarria darama.
Bi urte erreformistan eztabaida batzuk sortu ondoren Zamorak dimititu egin zuen, Azaña gobernuburu jarriz. 2 erreforma egin ziren nekazaritza erreforma eta hezkuntza erreforma eta nahiko arrakasta izan zuten baina laster Azañaren gobernuaren amaiera etorri zen bere dimisioarekin. Zegoen garai korapilatsuagatik dimititu zuen, hainbat greba baitzeuden.Abenduaren 9an Errepublikako Konstituzioa onartu zen.
1931ko konstituzioaren testua zehazteko eztabaida luzeak izan ziren eta abenduaren 9an onartu zuten. Konstituzio hark. benetako oinarrizko printzipio demokratiko bat ezarri zuen : gizonentzako eta emakumentzako sufragio unibertsala.Lehen aldiz berdintasun formala agertuz. Kostituzio ezkertiarra zen eta horrela definitzen zen:
klase iztietako langileen elkartea, demokratikoa, aurrerakoia eta deszentralizatua 3 autonomiekin, erlijio ofizialik gabea, hau da errepublika laiko bat
Konstituzioa zekarren berrikuntzen artean, nabarentzekoa da emakumeen botoa emateko eskubidea ezagutu zitzaiela, Españako historian lehenengo aldiz. Gainera, zaera bereziko autonomia eskualdeak aitortzeko oinarriak jarri zituen: Kataluniak 1932an lortu zuen estatutoa eta gerra zibilean euskalduna eta galiziarena onartu ziren. Bestalde eskubide indibidualak eta politikoak ere ezagutu ziren: Konstituzioaren Barne Auzitegia sortu zuten, konstituzio betetzen zelan zegurtatzeko. Konstituzio ideologikoa zen subiranotasunaz baliatuz eta gorte konstituziogileek ordezkatuta.
Manuel Azañak eta bere gobernuak egindako erreforma nagusiak hauek izan ziren:
-Militar erreforma:
-Aginpide zibila
-Ejerzitoa murriztea
-Kuartel eta akademia militar batzuk itzi
-Erasoko guardia sortu
-Nekazal erreformak:
-laborantza dekretua
-Nekazal erreformen lege orokorra
-Hezuntza erreforma
-Hezkuntz materialak
- Irakasle gehiago
- Erlijioa klasetik kanpo
- Autonomi estatutoak
* 1931ko apirilaren 14an aldarrikatu zuten, Alfontso XIII.a Espainiakoa boteretik egotziz. Aurreko egunean, apirilaren 13an, Eibarko udaletxean jaso zuten Espainiako Bigarren Errepublikako bandera izango zena, beste hiriei aurrea hartuz.
1931 - Espainako II. Errepublika jaio zen eta erregek ihes egin zuen Espainiatik. Azaroaren 26an, lege baten bidez, Parlamentuak goi saldukeriaren errudun jo zuen errege, eta erregetzako eskubideak kendu zizkien hari eta haren ondorengo guztie.
Espainiako bandera errepublikarra 1931eko apirilaren 13an Eibarko udaletxean lehenbiziko aldiz erabili zuten, Espainiako Bigarren Errepublika aldarrikatu zuten aurreko egunean. Hiru errenkadak osatzen dute, gorri bat, more bat eta horika-belar (edo hori) batek. Errenkada horiaren ezkerraldean Espainiako armarria darama.
Bi urte erreformistan eztabaida batzuk sortu ondoren Zamorak dimititu egin zuen, Azaña gobernuburu jarriz. 2 erreforma egin ziren nekazaritza erreforma eta hezkuntza erreforma eta nahiko arrakasta izan zuten baina laster Azañaren gobernuaren amaiera etorri zen bere dimisioarekin. Zegoen garai korapilatsuagatik dimititu zuen, hainbat greba baitzeuden.Abenduaren 9an Errepublikako Konstituzioa onartu zen.
1931ko konstituzioaren testua zehazteko eztabaida luzeak izan ziren eta abenduaren 9an onartu zuten. Konstituzio hark. benetako oinarrizko printzipio demokratiko bat ezarri zuen : gizonentzako eta emakumentzako sufragio unibertsala.Lehen aldiz berdintasun formala agertuz. Kostituzio ezkertiarra zen eta horrela definitzen zen:
klase iztietako langileen elkartea, demokratikoa, aurrerakoia eta deszentralizatua 3 autonomiekin, erlijio ofizialik gabea, hau da errepublika laiko bat
Konstituzioa zekarren berrikuntzen artean, nabarentzekoa da emakumeen botoa emateko eskubidea ezagutu zitzaiela, Españako historian lehenengo aldiz. Gainera, zaera bereziko autonomia eskualdeak aitortzeko oinarriak jarri zituen: Kataluniak 1932an lortu zuen estatutoa eta gerra zibilean euskalduna eta galiziarena onartu ziren. Bestalde eskubide indibidualak eta politikoak ere ezagutu ziren: Konstituzioaren Barne Auzitegia sortu zuten, konstituzio betetzen zelan zegurtatzeko. Konstituzio ideologikoa zen subiranotasunaz baliatuz eta gorte konstituziogileek ordezkatuta.
Manuel Azañak eta bere gobernuak egindako erreforma nagusiak hauek izan ziren:
-Militar erreforma:
-Aginpide zibila
-Ejerzitoa murriztea
-Kuartel eta akademia militar batzuk itzi
-Erasoko guardia sortu
-Nekazal erreformak:
-laborantza dekretua
-Nekazal erreformen lege orokorra
-Hezuntza erreforma
-Hezkuntz materialak
- Irakasle gehiago
- Erlijioa klasetik kanpo
- Autonomi estatutoak
Baina, badakigu zer den oroimen historikoa?
http://es.wikipedia.org/wiki/Ley_de_Memoria_Hist%C3%B3rica_de_Espa%C3%B1aOroimen historikoa kontzeptu berria da
Baina, kontzeptu berri honek ez zuen reperkusiorik izango talde askok urteen zehar borrokatu ez badute. Hemen usten dut asko borrokatu zuten eta borrokatzen zegitzen duten izenak:
-AHAZTUAK 1936 – 1977
PCE
GAZTE KOMUNISTAK
IU
-eta hainbat asoziazio, erakunde eta partido politikoak.
MEMORIA HISTORIKOA: EGIA ETA JUSTIZIA
Azken urteetan, botere publikoek neurri ezberdinak jarri dituzte martxan frankismoaren biktimak errekonozitzeko. Kasurik gehienetan, neurri horiek politikoek diseinatu eta gestionatu dituzte.
Ikusi dugunez, politiko horiek, batetik, ontzat hartzen dute diktaduraren erregimenak ezarritako legislazioa, eta bestetik, interes handiagoa agertzen dute berehala datorren hauteskunde kanpainarengan, eta inkluso, arreta gehiago jartzen die hurrengo eguneko prentsaren titularrei; biktimekin justizia egitea, bigarren mailako eginkizuna da horientzat. Horren adibide argia, Madrilgo gobernuak landu duen ¨Memoria Historikoaren Legea¨ren .http://eu.wikipedia.org/wiki/Oroimen_historiko inguruko guztiak ematen digu, eta baita ere, epaitegi frankistek emandako sententzia injustuak oraindik indarrean egotea, legezkoak izatea alegia. 2002az geroztik Eusko Jaurlaritzak martxan jarri dituen errekonozimenduzko neurriak ere politika oker horren adibide argiak dira. Oso gestio ekonomikoa txarra egin dute, eta azken urtean egin diren omenaldietan biktimak bigarren mailan utzi dira, edo are gehiago, beraiek hitza har dezaten galerazi da zenbaitetan. Ekitaldi horiek, azken batean, alderdi politikoen irudi kanpainen zati bat gehiago izan dira.
-AHAZTUAK 1936 – 1977
ANDIKONA
SARE ANTIFASZISTA
SARE ANTIFASZISTA
ANV
DEBA GOIENAKO FUSILATUEN SENIDEEN BATZORDEA
GEUREAK 1936
IZQUIERDA REPUBLICANA
MARTXOAK 3KO BIKTIMEN ELKARTEA
OROITUZ (LURPEAN GORDETAKO HISTORIA)PCE
GAZTE KOMUNISTAK
IU
-eta hainbat asoziazio, erakunde eta partido politikoak.
Suscribirse a:
Comentarios (Atom)